Honi
9 shkurt 2025
Shpëtim Kelmendi ©

E dashtuna më braktisi. U largue. U zhduk. Ose u zhbâ. Siç zhbâhet nji rê e bardhë tekanjoze në qiellin blu të verës. E kush, ajo për të cilën kam flijue gjithçkanë time të vockël. Tashti që vajza s’asht ma dhe kam kohë të mjaftueshme për t’i hulumtue nji për nji gjurmët e kalimit të saj në zemër, po e kuptoj qartë randësinë që ajo paska pasë në jetën time. Ia kisha blatue dalëngadalë të gjitha tokat e pranisë sime, të cilat kur u largue i mori me vete. Tashti, prejse s’kam ma nji tokë timen ku të mundem me vu kambët, jam i detyruem me ndejtë pezull; qesharake, por ka gjasa që vdekja të më shkaktohet edhe prej nji puhie të lehtë, e cila mund të më flurojë atje poshtë si nji pupël. Ose jo, mbase s’ka qenë çështje toke. Unë ia kisha mësy kah theqafja, po pikërisht kur gjendesha në zgrip, qe shfaqë ajo dhe më kish mbajtë. Ishte shfaqë si shpëtim. Kështu, praninë e saj e quejta dashni. Tashti ajo iku, e unë e ndjej se ekuilibri im po ban do shakara pa krypë, këtu, në zgrip të këtij honi, në zgrip të të njëjtit hon drejt të cilit ia mësyja dikur. Poshtë më fton zhumhuri i një deti të dallgëzuem që vrapon e vrapon për me u shkri me qiellin. Nuk ndjehem keq. Jo se më pëlqen vdekja, por sepse asht jeta ajo që më pëlqen mjaft ma pak. Nuk ndodhem këtu me dëshirën time, por sigurisht që as me dëshirën e ndokujt tjetër. Thjesht ndodhem këtu. Përkundem ngadalë mes jetës e vdekjes, krejt si nji lavjerrës sahati që vërtitet andej këndej pa dëshirë, pa vetëdije, pajadá.
Nji ndër gabimet e mia të shumta mund të ketë qenë edhe ramja prê në kthetrat e së domosdoshmes… Ta quash të domosdoshme diçka që merr frymë, apo edhe ma keq akoma, diçka që lëviz, asht me të vërtetë e trishtueshme, sepse nuk mund të besosh në të. Nëse quan të domosdoshme nji pemë, nji luginë, nji mal, kjo ka kuptim, sepse mund të besosh në to: nuk të braktisin kurrë. Janë gjithnji aty. Por të besosh te nji grua!…Kështu tha plaku i vjetër me fytyrë të lëvrueme nga koha, i cili dyshonte pareshtun te kushdo dhe gjithçka, tue shtue se e vetmja gja e domosdoshme në jetën e tij të pafundme kishte qenë bastuni. Mandej pati vdekë përmbys mbi atë bastun, pa harrue me iu lutë të tijve që ta varrosnin bashkë me të në dorë.
Që kurrgja nuk asht e përjetshme, kjo ban pjesë në gjanat e para që më janë ngallmue në tru, por ajo vajzë më pati dehë me nji kundërmim të fortë përjetësie, që tash e di se thjesht vërshonte prej kurmit të saj të vdekshëm. Kështu asht jeta: mund të dish shumë, por nji ditë pengohesh mbas nji iluzioni dhe përfundon në kurthin e vdekjes së palavdishme, tekembramja si çdo budalla i kësaj toke. Por, çuditërisht, unë kam vendosë me i mbrujtë jetës sime nji fund sa ma heroik. Me vdekë për dashninë asht diçka e madhërishme, gja tek e cila besoj përnjimend. Asht goxha justifikim për t’iu shmangë sa e sa marrinave që jeta më ka propozue gjatë udhëtimit për këtu. Por ama asht dhe frikë, shumë madje. Jo frikë për atë që po lâ në këtë botë, po frikë për të panjoftunën që më pret në botën tjetër. Ndjej rropamën e mnershme të ingranazheve të kohës që rivihet në lëvizje. Qielli, qielli im, si qielli i Leonidës, asht errësue nga mijëra shigjeta sekondash që mbas pak do ngulen njiherësh në trupin tim, për ta hepue mandej drejt nji fundi heroik. E ndjej: nga çasti në çast do të bie.
Duhía e ajrit që shkaktoi ikja e saj e turrshme, dhe fjalët: “ishte tepër bukur për të vazhdue ma gjatë”, më kishin ba ta humbisja ekuilibrin, e për mjaft kohë të bija pre e dy forcave të kundërta që më tërhiqnin secila për hesap të vet. E di se dalëngadalë jam qetësue paksa, por di edhe se kam mbetë varun në nji ekuilibër tashma armiqsor. Tmerrohem kur vërej se edhe nji gjest fare i parandësishëm, siç asht për shembull kruemja e hundës, e veshit, e sqetullave apo e shpinës, ban që teposhtë të torolangen tanë ata gurë të vegjël, të cilët fërfëllojnë në barkun e zbrazët të honit. Mandej më ngjeth pllaqurima e tyne e lehtë mbi atë masë të llurbët, të terratisun prej një nate që nuk agon.
Nji pllaqurimë hiç ma të bijshme do shkaktojë edhe ramja ime.
Të thërras?
Të kërkoj ndihmë?
Qesharake.
Thjesht nji njeri po humbet ekuilibrin, asgja ma shumë. Mandej bota ka plot punë të tjera ma të ngutshme. Me gjasë po ban ndonji sy gjumë, mbas sa e sa gjanave të randësishme e të lodhshme. Nuk mund ta zgjoj botën. Nuk duhet. Mandej asht e sigurtë se diku, në honet e pafundme të këtij peisazhi të copëtuem, të tjerë njerëz kanë mbetur në ekuilibër të brishtë, varun për fije të pênit, pa dijtë kurrgja në lidhje me gjendjen e tyne dhe rreziqet që u kanosen, ndaj qeshin, argëtohen, lëshojnë rromuze, verbërisht të bindun se litari i jetës së tyne asht i pakëputshëm.
Të gjorët ata?
I gjori unë?
Ç’randësi ka?
Askush nuk mundet e as ka dëshirë me e kapërcye cakun e mundësive të veta, mbas të cilit ka mbete i ngujuem fati.
Por fati im po lëviz.
Ndjej se dalëngadalë po tërhiqem prej asaj mase të errët e zhauritëse, por nuk e di mirë nëse ramja po më shkaktohet nga pafuqia ime, apo brishtësia e rrânjëve mbas të cilave jam mbërthye. Po fluturoj. Kaplohem nga nji ndjesi e lemerishme ngadhnjimi, teksa më jepet me kuptue se gjatë këtij fluturimi të shkurtër jam me të vërtetë njeriu ma i lirë në këtë botë. Dhe bindem se ky vrullim paska qenë andja ime, nji andje në pritje të së cilës paskam durue sa e sa marrina të kësaj jete.
Nji pllaqurimë e aq.
Në vegullimën e fundme të vetëdijes, ndigjoj nji za të madhërishëm, të thellë e shungullues:
“Ta marrë dreqi! Në kupën time sapo ra nji mizë!”